Apotheekmedewerker


Door persoonlijke begeleiding mensen van slaapmedicatie afhelpen

De coronacrisis zorgt bij veel mensen voor extra stress en als gevolg daarvan slaapproblemen. Ze gaan naar de huisarts en krijgen een slaapmiddel voorgeschreven. Aaltine Bakker van Apotheek Orion doet er met haar project Benzomoe juist alles aan mensen van de benzodiazepines af te krijgen. “Aan langdurig gebruik kleven grote nadelen.”


Door Frans van den Houdt

“We willen toch dat de zorg voor individuele patiënten voorop staat in de apotheek?”, luidt de retorische vraag van apothekersassistent Aaltine Bakker van Apotheek Orion in Amersfoort. “Nou, het project Benzomoe is precies daarvoor bedoeld. Om mensen door persoonlijke begeleiding van de benzodiazepines af te krijgen.”

Nare bijwerkingen

Aaltine zag in de ruim twintig jaar die ze al in het vak zit heel vaak slaaptabletjes voorbij komen aan de balie, die zonder vragen of opmerkingen jaar in jaar uit werden meegegeven aan de klanten. Dat zinde haar niet. “Ik had de behoefte om meer te vertellen over de nare bijwerkingen van chronisch gebruik van benzodiazepines en mensen te wijzen op alternatieven, zodat ze bij slaapproblemen niet meteen naar de pillen hoefden te grijpen.” Ze liet zich hierbij inspireren door zorginnovator Klaas Jan Bolt die allerlei initiatieven heeft ontplooid om op een niet-medische manier van slaapproblemen af te komen. Aaltine: ”Ik wilde benzo-gebruikers op een laagdrempelige, ludieke manier wijzen op de nadelen die aan langdurig gebruik kleven, zoals sufheid, risico op vallen en botbreuken en een grotere kans op dementie. Daarvoor hebben we een grappig doosje ontwikkeld met daarin een bijzondere bijsluiter waarin de informatie over alle nadelen is opgenomen.”

Afbouwschema

In eerste instantie hebben vijftig chronische gebruikers van slaapmedicatie zo’n doosje meegekregen als ze voor een herhaalrecept kwamen. Vervolgens konden ze een afspraak maken met Aaltine voor een begeleidingsgesprek, waarin ook over een afbouwschema gesproken kan worden. “Het belangrijkste is heel goed naar de patiënt te luisteren, zodat we zorg op maat kunnen leveren.”

Uit de gesprekken blijkt dat veel mensen de benzo’s uit gewoonte blijven gebruiken (het gaat merendeels om vrouwen van middelbare leeftijd, zo toont onderzoek aan). Ze kunnen moeilijk in slaap komen en vinden het geruststellend dat ze iedere dag een slaappil kunnen nemen. “Het geeft hen rust zo steeds weer lekker te kunnen slapen. De bijwerkingen nemen ze voor lief”, zegt Aaltine. “Bovendien is hen daar alleen bij de eerste uitgifte iets over verteld. Daarna niet meer. Dus staan mensen er ook niet meer bij stil.”

Slaap-oefencoach

Dat het ludieke doosje met bijzondere bijsluiter daar verandering in brengt, bewijst het verhaal van een 91-jarige man die aangaf vanwege het verhoogd risico op vallen en dementie helemaal te willen stoppen met zijn slaapmedicatie. En inmiddels is hem dat ook gelukt. Aaltine: “Ik heb zeker niet de illusie dat door Benzomoe helemaal niemand meer naar slaappillen grijpt, maar het is prachtig te zien dat veel mensen echt willen proberen een gezonde nachtrust te krijgen zonder medicatie.” Voor dat laatste krijgt de apotheek hulp van onder anderen een slaap-oefencoach.

Voldoening

Nu uit cijfers van huisartsenpraktijken blijkt dat het benzo-gebruik tijdens de coronapandemie flink is toegenomen vanwege onder meer stress, werkloosheid en financiële problemen, blijkt Benzomoe belangrijker en urgenter dan ooit. Zes apotheken elders in het land hebben al laten weten er ook mee aan de slag te willen gaan. “Dat geeft zeker voldoening”, zegt Aaltine.

Tegelijkertijd constateert ze dat de extra werkzaamheden die het project met zich meebrengt behoorlijk uit de klauwen beginnen te lopen. “Ik had niet verwacht dat het enthousiasme onder patiënten zo groot zou zijn. Gevolg is dat ik nauwelijks nog aan ander werk toekom.” Bovendien moet de apotheek met andere partijen, zoals zorgverzekeraars, in gesprek over de bekostiging. “Want als je minder benzodiazepines verstrekt, heeft dat wel financiële gevolgen voor de apotheek.” Zelf krijgt ze veel energie door Benzomoe, verzekert Aaltine Bakker tot slot. “Nee”, zegt ze lachend. “Ik ben niet moe. Ben het ook niet zat. Ben wel zo blij.”