Stoppen met roken


Keuzehulp helpt roker aan geschikte stopmethode

Roken veroorzaakt veel vermijdbare ziekten en sterfte. Een manier om succesvol te stoppen met roken, is het gebruik van een bewezen effectieve stopmethode. Een online keuzehulp kan helpen een geschikte stopmethode te kiezen. Onderzoekers uit Maastricht en Amsterdam analyseren gebruik en effectiviteit van de online keuzehulp.


Door Thomas Gültzow, Eline Suzanne Smit, Carmen Dirksen en Ciska Hoving

Roken veroorzaakt in Nederland en de rest van de wereld veel vermijdbare ziekten en sterfte. Als het aantal rokers niet drastisch wordt teruggebracht, worden in 2030 volgens voorspellingen wereldwijd meer dan acht miljoen sterfgevallen per jaar veroorzaakt door tabaksgebruik. Het gebruik van bewezen effectieve methoden om te stoppen met roken (oftewel: bewezen effectieve stopmethoden), zoals farmacologische ondersteuning en gedragsondersteuning, kunnen de kans op succesvol stoppen verdubbelen.

Gedragsondersteuning

Farmacologische ondersteuning kan worden onderverdeeld in nicotinevervangende middelen, zoals nicotinepleisters, en medicijnen zoals varenicline (in Nederland bekend als Champix). Voorbeelden van gedragsondersteuning zijn begeleiding door een zorgverlener, of stoppen met roken binnen een gespecialiseerde stoppen-met-roken groep. In Nederland is het gebruik van bewezen effectieve stopmethoden helaas nog beperkt. Een manier om het gebruik van deze stopmethoden te bevorderen is de inzet van keuzehulpen.

Verbeteringen VISOR

Wij denken dat als meer mensen een bewezen effectieve stopmethode gebruiken, het aantal mensen dat stopt met roken verder kan toenemen en hebben daarom de keuzehulp VISOR ontwikkeld. Ten opzichte van de bestaande keuzehulp hebben we een drietal verbeteringen doorgevoerd:

  • VISOR omvat een explicit value clarification exercise, waarin gebruikers expliciet worden geholpen te achterhalen wat hun behoeften en wensen zijn met betrekking tot het stoppen met roken (zie figuur voor een voorbeeld);
  • VISOR wordt online aangeboden wat een wijdverbreide implementatie in theorie mogelijk maakt;
  • gebruikers krijgen binnen VISOR een advies op maat, dat wil zeggen een advies dat aansluit bij hun wensen en behoeften.

Lopend onderzoek

Binnen een gerandomiseerd, gecontroleerd onderzoek wordt de door ons ontwikkelde keuzehulp momenteel vergeleken met een versie van de keuzehulp die geen explicit value clarification exercise en advies op maat omvat. Deelnemers aan de controlegroep krijgen een verkorte versie van VISOR, dat wil zeggen online informatie over de verschillende stopmethodes die in Nederland beschikbaar zijn, een kennisquiz en informatie over waar de stopmethodes te vinden zijn.


Thomas Gültzow werkt voor Care and Public Health Research Institute (CAPHRI), afdeling Gezondheidsbevordering, Universiteit Maastricht. Eline Suzanne Smit is verbonden aan de afdeling Communicatiewetenschap, Amsterdam School of Communication Research/ASCoR, Universiteit van Amsterdam. Carmen Dirksen werkt voor CAPHRI en de Afdeling Klinische Epidemiologie & Medical Technology Assessment, Maastricht Universitair Medisch Centrum. Ciska Hoving werkt voor CAPHRI en de afdeling Gezondheidsbevordering, Universiteit Maastricht.