Farmacie in cijfers

Stijgend gebruik antirookmiddelen

Na een daling de laatste twee jaar zal het aantal gebruikers van stoppen-met-rokenmiddelen groeien naar ruim 61.000. Het gebruik van deze middelen laat vooral een stijging zien in de eerste maanden van het jaar en rond oktober.

Geneesmiddelen die worden gebruikt bij stoppen met roken worden alleen vergoed vanuit het basispakket, als deze middelen worden ingezet in het kader van stoppen-met-rokenprogramma’s (SMR).

Vanaf 2020 zijn SMR-programma’s onder voorwaarden vrijgesteld van het eigen risico. Dit lijkt effect te hebben op het aantal gebruikers van deze middelen.

Pieken in gebruik

Goede voornemens aan het begin van het jaar en Stoptober, waarin de maand oktober wordt aangegrepen om minstens 28 dagen te stoppen met roken, zijn een stimulans voor het gebruik van antirookmiddelen. Het effect van Stoptober is vooral zichtbaar in september, oktober en november. Dan ligt het aantal verstrekte antirookmiddelen zo’n 15 tot 20% hoger dan gemiddeld.

Met uitzondering van 2019 leveren openbare apotheken ook beduidend vaker stoppen-met-roken middelen in de eerste drie maanden van het nieuwe jaar. In het eerste kwartaal van 2020 bedroeg het aantal verstrekkingen van deze middelen 27% meer dan gemiddeld over het jaar.

Champix meest gebruikte middel

Verreweg het meest gebruikte antirookmiddel is varenicline (Champix), een ontwenningsmiddel dat de gevoeligheid van de hersenen voor nicotine vermindert. Andere receptplichtige geneesmiddelen bij stoppen met roken zijn de antidepressiva nortriptyline en bupropion.

De SFK kan niet vaststellen in welke mate nortriptyline als antidepressivum dan wel bij SMR wordt gebruikt; daarom wordt het middel hier verder buiten beschouwing gelaten. Bupropion is onder de merknaam Zyban geregistreerd als middel voor ontwenning bij stoppen met roken. Ongeveer tweehonderd mensen krijgen in één jaar zowel Zyban als Champix.