Apotheekmedewerker


‘Dit is voor in de geschiedenis­boekjes’

Ziekenhuisapothekersassistenten zijn gewend dagelijks spuitjes gereed te maken, maar de grootschalige landelijke COVID-19-vaccinatiecampage maakt van dat werk toch iets bijzonders. Marja van Dam was hier vanaf dag één bij betrokken. “Een historische dag voor in de geschiedenisboekjes.”


Door Frans van den Houdt

“Dit is absoluut heel bijzonder”, zegt ziekenhuisapothekersassistent Marja van Dam, werkzaam in het Diakonessenhuis in Utrecht. Natuurlijk zijn ze in de bereidingsruimte van het ziekenhuis altijd al bezig met het voor toediening gereed maken van spuiten. Maar spuiten klaarmaken voor het eerste coronavaccin (Pfizer/BioNTech) dat in Nederland voor het eerst werd toegediend aan ziekenhuispersoneel dat werkzaam is in de acute zorg, is zeker niet alledaags. “Dat maakt het extra spannend”, vertelt Marja. “Zo’n eerste dag is echt historisch. Ik zeg altijd, dit is voor in de geschiedenisboekjes.”

Logistieke operatie

Het is begin januari als in sneltreinvaart voorbereidingen worden getroffen om de eerste groep zorgverleners, ruim 38.000 medewerkers in de acute zorg, te vaccineren tegen COVID-19. Een grote logistieke operatie waar veel ziekenhuisapothekers en apothekersassistenten nauw bij betrokken zijn.

Een van hen is Marja van Dam, met veel ervaring als apothekersassistent in zowel de openbare als ziekenhuisapotheek. Op woensdagochtend 6 januari zat zij samen met een collega klaar om de eerste tweehonderd spuiten gereed te maken. De dozen vaccins waren die morgen vanuit de opslag in Oss verdeeld over het land en vanuit het Utrechtse distributiecentrum, het UMCU, over de ziekenhuizen in de provincie verdeeld.

Zwenken niet schudden

“Wij bereiden constant spuitjes, de hele dag door”, stelt Marja, “maar het bijzondere aan het coronavaccin van Pfizer/BioNTech is dat je eerst 1,8 ml natrium chloride moet toevoegen aan een flacon, deze moet zwenken, niet schudden, om er vervolgens zes spuiten uit te kunnen optrekken.” Alle bijzonderheden staan in een protocol van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat aan alle assistenten is verstrekt. “Nadat de spuiten gereed waren, werden ze door een farmaceutisch medewerker samen met een ziekenhuisapotheker vliegensvlug naar een ander deel van het ziekenhuis gebracht waar de vaccinaties plaatsvinden.”

Teamprestatie

De eerste vaccinatieronde in het Diakonessenhuis besloeg vier werkdagen. Iedere dag werden hier twee apothekersassistenten voor vrijgemaakt. Zij maakten in totaal zo’n 450 spuiten gereed. “Maar het was echt een prestatie van het hele team”, benadrukt Marja. “De collega’s die achterbleven in de apotheek moesten gewoon hun dagelijkse werk blijven doen, maar wel steeds met twee assistenten minder.”

Tweede ronde

Eind januari was Marja van Dam ook een dag betrokken bij het klaarmaken van de spuiten voor de tweede dosis van het Pfizer/BioNTech-vaccin.

Doordat iedereen zo meeleefde en betrokken was bij de hele vaccinatieoperatie kijkt ze er met een goed gevoel op terug. “Het heeft wel iets leuks en gezelligs, je met z’n allen inzetten voor zo’n historische campagne.”

Om haar kennis ook buiten het ziekenhuis te kunnen inzetten heeft Marja zich opgegeven als vrijwilliger bij het Rode Kruis, om op een priklocatie van de GGD bij te kunnen springen. “Ik heb in mijn lange werkzame leven heel veel gezien en meegemaakt, maar direct betrokken zijn bij vaccinaties tijdens een pandemie springt er absoluut bovenuit.”